đê bối

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Sụp đổ, tan vỡ: "đê bối" chỉ trạng thái sụp đổ, hỏng hóc của một cấu trúc, thường là đê điều, hoặc rộng hơn là sự tan vỡ của một tổ chức, kế hoạch.
   • Thất bại, suy sụp: Trong ngữ cảnh trừu tượng, "đê bối" mô tả sự sụp đổ về tinh thần, danh dự hoặc sự nghiệp.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Con đê bối sau trận lũ lớn. (Con đê bị sụp đổ sau trận lũ lớn.)
  • Kế hoạch kinh doanh của họ đã đê bối vì thiếu vốn. (Kế hoạch kinh doanh của họ đã tan vỡ vì thiếu vốn.)
  • Tinh thần anh ấy đê bối sau những thất bại liên tiếp. (Tinh thần anh ấy suy sụp sau những thất bại liên tiếp.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "đê bối" trong văn chương cổ: Thường mang nghĩa ẩn dụ về sự sụp đổ của triều đại, gia tộc, hoặc danh tiết.
  • Cơ đồ họ Nguyễn đã đê bối từ lâu. (Cơ đồ họ Nguyễn đã sụp đổ từ lâu.)

Biến thể và từ gần giống

• Bối (động từ): sụp đổ, tan vỡ — là yếu tố chính trong "đê bối".
  • Tường bối sau cơn bão. (Tường sụp đổ sau cơn bão.)
• Sụp đổ (động từ): đổ xuống, tan rã — đồng nghĩa gần với "đê bối".
  • Công trình sụp đổ vì thiết kế yếu. (Công trình đổ xuống vì thiết kế yếu.)

Từ đồng nghĩa

• Sụp đổ: đổ xuống, tan rã.
• Tan vỡ: vỡ ra, không còn nguyên vẹn.
• Suy sụp: suy yếu đến mức không thể phục hồi.

Thành ngữ liên quan

• Đê bối thất thế: sụp đổ và mất đi thế lực, địa vị.
  • Sau cuộc khủng hoảng, ông ta đê bối thất thế. (Sau cuộc khủng hoảng, ông ta sụp đổ và mất đi thế lực.)